Wtórne przyczyny bolesnego miesiączkowania

Przyczyną bolesnego miesiączkowania mogą być stany chorobowe i to nie tylko w obrębie macicy. Mówimy wtedy o tzw. wtórnym bolesnym miesiączkowaniu. Często jest ono skutkiem stanu zapalnego (szczególnie przewlekłego), który powoduje nieprawidłowe zrosty między narządami znajdującymi się w miednicy mniejszej. Przyczyną bólu może być także endometrioza – gdy śluzówka macicy znajduje się poza nią, wewnątrz jamy brzusznej. Reaguje ona na hormony tak samo jak t wyścielająca macicę, a więc w trakcie miesiączki złuszcza się i krwawi. Winne dolegliwościom mogą być również mięśniaki. Obecność tych łagodnych guzków zmienia kurczliwość poszczególnych fragmentów macicy, a to może być przyczyną bólu. ginekolog
Wymienić też trzeba anomalie rozwojowe macicy, tyłozgięcie, nadmierne przodozgięcie lub niedorozwój macicy, kiedy trzon jest mniejszy niż szyjka macicy. Takie wtórne problemy ma co czwarta kobieta uskarżająca się na bolesne miesiączki.
Bolesne miesiączki mogą być też sygnałem niedoczynności tarczycy, bowiem niska aktywność tarczycy może powodować nieregularność i zaburzenia miesiączki oraz ból. Przy niedoborze hormonów tarczycy, na zasadzie sprzężenia zwrotnego, zwiększa swoją aktywność przysadka. Jej intensywna praca wiąże się z kolei z większą produkcją estrogenów.
Jeżeli kobieta ma bolesne nieregularne miesiączki po 45 roku życia może to być sygnałem zbliżającej się menopauzy.

Nowotwory sromu

Nowotwory sromu
Nowotwory niezłośliwe to najczęściej włókniaki, tłuszczaki, gruczolaki, rzadziej – naczyniaki, mięśniaki i nerwiaki. Umiejscawiają się w wargach sromowych lub w łechtaczce. Występują pod postacią guzków różnych rozmiarów, mogą być uszypułkowane. Często ulegają owrzodzeniu. Leczenie polega na chirurgicznym usunięciu guzka i zbadaniu histopatologicznym w celu wykluczenia złośliwego nowotworu sromu.

Stany przedrakowe to rogowacenie białe, marskość sromu oraz kłykciny kończyste. Rogowacenie białe jest chorobą kobiet starszych, po menopauzie. Główną dolegliwość stanowi świąd, zmiany polegają na wieloogniskowym obrzęku i zaczerwienieniu tkanek, gdzie po pewnym czasie można zauważyć białe plamy, o nieregularnych kształtach, barwy kości słoniowej. Zmiany są liczne, obustronne, umiejscowione na łechtaczce, wargach sromowych, kroczu i w okolicach odbytu. Wokół plam widać zadrapania i owrzodzenia. Nie leczone w 5 % przypadków prowadzi do rozwoju raka sromu. Leczenie polega na wycięciu sromu.
Marskość sromu jest chorobą przewlekłą polegającą na bardzo nasilonym procesie zaniku sromu. Błona śluzowa staje się biaława, wysuszona. Szpara sromu zwęża się, wargi sromowe i łechtaczka prawie zanikają, wargi większe spłaszczają się. Skóra staje się sucha, odbarwiona, napięta. Często powstają pęknięcia i rogowacenie białe.
Leczenie jest zachowawcze, czasem operacyjne, polegające na wycięciu sromu.
Kłykciny kończyste powstają u kobiet z przewlekłymi zapaleniami pochwy. Mają postać kalafiorowa tych tworów, przeważnie mnogich, mogących przechodzić w raka. Leczenie to usunięcie chirurgiczne, wypalenie środkami chemicznymi lub elektrokoagulacja.

Ginekologia onkologiczna

Pierwsi na świecie ginekolodzy amerykańscy uznali ginekologię onkologiczną za specjalizację szczegółową, a miało to miejsce w 1970 roku. Powołali nadspecjalizację, aby poprawić opiekę medyczną nad kobietami z rozpoznaniem nowotworu złośliwego żeńskiego narządu rodnego.
ginekolog
Natomiast Europejskie Towarzystwo Ginekologii Onkologicznej powołano do życia w roku 1983 w Wenecji na kongresie poświęconym chorobom nowotworów złośliwych narządu płciowego kobiety. W Polsce grupą inicjatywną do założenia Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej byli lekarze ginekolodzy, epidemiolodzy i radioterapeuci z Kliniki Ginekologii Instytutu M. Skłodowskiej – Curie w Warszawie.
Głównym celem założycieli PTGO było kształcenie lekarzy w zakresie specjalizacji ginekolog-onkolog, a także edukacja społeczeństwa w profilaktyce onkologicznej narządu rodnego kobiety, w szczególności raka szyjki macicy. Pozwoliłoby to na poprawę opieki nad chorymi z rozpoznaniem nowotworu, a także dało szanse uzyskać lepsze wyniki terapeutyczne. Cel ten mogli osiągnąć jedynie wysoko wykształceni specjaliści w dziedzinie ginekologii onkologicznej.
W Dz. U. nr 85 z dnia 16 maja 2003 roku poz. 14 zapisano specjalność szczegółową, pod nazwą „ginekologia onkologiczna”, tym samym wysiłki PTGO zostały uwieńczone sukcesem. W procesie kształcenia wskazano na metody leczenia nowotworów złośliwych narządu rodnego kobiety: chirurgia, radioterapia, chemioterapia oraz umiejętne kojarzenie tych technik. Wymaga to wiedzy z zakresu onkologii, która jest najbardziej dynamicznie rozwijającą się dziedziną medycyny.

Torbiele jajników

Torbiele to różnych rozmiarów pęcherzyki zbudowane ze zgrubiałej tkanki, albo wypełnione płynem lub krwią. Mogą się umiejscowić wewnątrz jajników, w ich ściance lub po zewnętrznej stronie. Ich rozmiar waha się od kilku milimetrów nawet do kilkunastu centymetrów, mogą występować pojedynczo lub może ich być kilka na jednym lub obu jajnikach.
Wyróżnia się ok. 40 rodzajów torbieli, ale najczęściej występujące to: czynnościowe (przetrwały pęcherzyk Graffa, który jest zupełnie niegroźny), endometrialne (tzw. czekoladowe, wypełnione gęstą, ciągnącą wydzieliną o zabarwieniu brunatnym lub czarnym), dermatoidalne (tzw. skórzaste, powstające z komórek rozrodczych, niezłośliwe), a także okołojajnikowe i jajowodowe powstające w wyniku stanów zapalnych. Większość torbieli to zmiany o charakterze łagodnym, które po pewnym czasie mogą się samoistnie wchłonąć, ale zalecane jest ich regularne monitorowanie. Innym rodzajem torbieli są zmiany złośliwe, które należy usunąć operacyjnie, aby zapobiec ich rozrastaniu się oraz przenoszeniu na inne narządy.
Najwcześniejszymi objawami torbieli są ból i uczucie rozpierania w dole brzucha, ból podczas stosunku, nieregularne miesiączki, plamienia i krwawienia międzymiesiączkowe, a także ból podczas oddawania moczu lub stolca. Istnienie torbieli niesie ze sobą ryzyko ich skręcenia lub pęknięcia, które objawia się nagłym pogorszeniem samopoczucia, silnym bólem w dole brzucha, nudnościami i wymiotami oraz omdleniami. Konieczne jest wtedy jak najszybsze usunięcie zmian przy pomocy laparoskopu lub operacyjnie.

Mięśniaki macicy

Mięśniaki to jedna z najpowszechniejszych chorób kobiecych, ponieważ stanowią one 95% łagodnych guzów narządów płciowych. Są to niezłośliwe nowotwory zbudowane z komórek mięśni gładkich, które nadmiernie się namnażając tworzą guz – mięśniak. Rzadko występują one pojedynczo, zazwyczaj jest ich kilka lub kilkanaście. Gdy jest ich bardzo dużo, macica traci swój fizjologiczny kształt i wielkość, taki stan lekarze nazywają macicą mięśniakowatą.
Na mięśniaki cierpi 20% kobiet po 35 roku życia 50% kobiet miesiączkujących po 50-tce, rzadziej występują u kobiet młodszych, a incydentalnie u tych przed okresem dojrzewania i po menopauzie. Przyczyny ich powstawania nie są do końca znane, ale wiadome jest, że sprzyjają im zaburzenia hormonalne, a konkretniej wysoki poziom estrogenów przy niskim poziomie progesteronu. Zaobserwowano również skłonność do dziedziczenia tej dolegliwości oraz częstsze występowanie u kobiet, które nie rodziły.
Diagnostyka mięśniaków ma najczęściej prosty i nieinwazyjny charakter, ponieważ w większości przypadków wystarczające jest zwykłe badanie ginekologiczne oraz USG endowaginalne.
Leczenie uwarunkowane jest następującymi czynnikami: wielkość i liczba guzów, ich umiejscowienie, szybkość wzrostu, nasilenie objawów, wiek pacjentki, to czy rodziła i czy planuje mieć jeszcze dzieci oraz jej wolę. Zastosować można terapię hormonalną polegającą na wprowadzeniu pacjentki w sztuczny stan menopauzy, usunięcie guza laparoskopowo lub przez laparotomię oraz usunięcie trzonu macicy wraz lub bez jajników i szyjki macicy.

Endometrioza

Endometrioza jest schorzeniem , które trudno jest jednoznacznie opisać i jeszcze trudniej zdiagnozować, jednak dotyczy ono coraz większej liczby dziewczynek i kobiet w wieku rozrodczym. Polega ona na obecności czynnych struktur błony wyścielającej macicę, poza jej jamą. Mogą być to drogi rodne (jajowody, jajniki), jelita, otrzewna a nawet płuca i mózg. Zmiany, czyli guzki lub torbiele mogą pojawić się również w miejscach blizn po operacjach i cesarskim cięciu. Aktualnie jedynym uznawanym badaniem umożliwiającym jednoznaczne zdiagnozowanie tego schorzenia jest laparoskopia i wykonanie biopsji z wycinka zmienionej chorobowo tkanki.
Najczęstszym objawem endometriozy są bóle w okolicy podbrzusza pojawiające się w okresie przedmiesiączkowym i podczas miesiączki. Trwają one kilka dni (nawet do tygodnia), początkowo nasilają się, a ustępują z końcem krwawienia. Innymi objawami są bóle podczas i po stosunku, bezpłodność, obfite krwawienia, bolesne owulacje, a także długotrwałe zmęczenie, bolesne wypróżnianie i bóle krzyża podczas miesiączki, biegunka, zaparcia lub inne dolegliwości jelitowe w tym czasie. W zaawansowanych stopniach endometriozy tworzą się twarde, włókniste zrosty, które powodują zniekształcenie oraz unieruchomienie narządów objętych chorobą.
Jeśli kobiecie chorującej na endometriozę uda się zajść w ciążę, jest duże prawdopodobieństwo, że objawy ustąpią całkowicie, a po porodzie dojdzie do samoistnego wyleczenia oraz martwicy i rozpadu ognisk chorobowych.
Endometriozę leczy się dwiema metodami: zachowawczą, która polega na podawaniu pacjentce hormonów najczęściej w formie tabletek antykoncepcyjnych, po to, aby zatrzymać miesiączkowanie. Jeśli leczenie jest nieskuteczne, pozostaje zabieg operacyjny, który przy mniejszych zmianach można wykonać laparoskopowo, dzięki czemu okres rekonwalescencji znacząco się skraca.

Chlamydia

Coraz bardziej nowoczesny sprzęt i coraz większa wiedza specjalistów pozwala na częstsze wykrywanie zakażeń bakteryjnych, których powodem jest obecność bakterii Chlamydia pneumoniae lub Chlamydia trachomatis w organizmie. Coraz wcześniejszy wiek rozpoczęcia życia seksualnego oraz brak używania zabezpieczeń jest powodem rosnącego zaniepokojenia wśród epidemiologów.

Drobnoustroje potrafią wnikać w błony śluzowe, a więc korzystanie z tej samej toalety, basenu czy sauny co osoby zarażone może doprowadzić do zarażenia. Bakteria może przez długi czas rozwijać się niezauważona, następnie zacząć atakować poszczególne organy, układ nerwowy lub spowodować zapalenia układu moczowego i rodnego kobiety, po sytuację poronienia. Chlamydia może zostać przekazana z matki na dziecko podczas porodu, na przykład w czasie wykonywania cesarskiego cięcia. Noworodki zakażone chlamydią doznają zakażenia spojówek, gałki ocznej oraz płuc. Powikłania poporodowe mogą doprowadzić do zapalenia błony śluzowej macicy.

Leczenie w przypadku zakażenia jest długotrwale i polega na terapii antybiotykowej. W celu oczyszczenia środowiska najbliższego z obecności bakterii, terapii powinien również poddać się partner seksualny. W innym wypadku leczenie jest nieskuteczne, dochodzi do ponownego zakażenia i bakteria może rozwijać się nadal.